Guggenheim
Aurreko erakusketa

XX. mendeko natura hilen margolaririk berritzaileenetako bat izan zen Giorgio Morandi (1890–1964), eta haren lana ez da sailkatzen erreza. Botila, pitxer eta kaxekin osatutako bere konposizio enigmatikoek ikusleak xarmatzen jarraitzen dute, haien sinpletasun engainagarriarekin eta errealitatearen irudikapen subjektiboarekin.

Italiako Bolonia jaioterrian bizi izan zen Morandi bere bizitza osoan zehar, eta udak Grizzana-ko mendietan igaro zituen, Emilia-Romagna eskualdean. Bere logela-estudioan bizi eta bertan egin zuen lan; leku berezia zen, natura hil baten itxura zuena bere horretan, eta bertan, bere objekturik kuttunenez inguratuta zegoen artista. Artistak behin eta berriro konfiguratzen zituen, modu apur bat desberdinetan, eta etxeko objektu arruntak irudikatzeak eskaintzen dituen aukera amaigabeetan jartzen zuen arreta.

Morandik Bolonia nekez utzi bazuen ere, denbora-bidaiari trebea zen. Artearen historiako ikasle saiatua izanik, askotariko iturrietara jo zuen bere arte-ikasketetan. Atzera begira erakusketak Morandiren lanaren alderdi jakin bat aztertzen du: nolako eragina izan zuen Antzinako Maisuen pinturak haren ekoizpenean. 1920ko eta 1960ko hamarkaden artean egin zituen natura hilak analizatuz, erakusketak loturak ezartzen ditu obra horien eta margolari italiarrak miresten eta aztertzen zituen artisten obren artean. Ikerketa horrek agerian ipintzen dituen mekanismoak, eragin edo jabekuntzarekin baino, lotuagoak daude Morandik haren aurretik egon ziren artistekiko zituen hautazko parekotasunekin.

Atzera begira erakusketak hiru aurrekari ditu aztergai, bakoitza Europako herrialde batekoa, eta XIX. mende aurreko erreferentzia premodernistetan jartzen du arreta: XVII. mendeko espainiar pintura eta natura hilen tradizioa; XVI. mende amaiera eta XVIII. mende hasiera arteko Boloniako margolariak; eta, azkenik, XVIII. mendeko Jean-Baptiste Siméon Chardin frantziar artista handiaren natura hilaketa genero-pinturak. Izan ere, Espainiako Urrezko Mendeko dramatismoz, seicento italiarreko naturalismoz, eta Chardinek eguneroko objektuen mundura ekarri zuen intimitatez busti zituen Morandik pitxer, botila eta kaxen irudiak.

Giorgio Morandi arte argitalpen bati begira [xehetasuna]
Argazkia: Libero Grandi
© Giorgio Morandi, VEGAP, Bilbo, 2019

Artista

Giorgio Morandi (1890–1964) Bolonian jaio zen eta bertan zuen logela-estudioan egin zituen bere natura hil, loreontzi eta paisaia denboragabeak. 1907tik 1913ra bitartean Boloniako Arte Ederren Akademian ikasi zuen eta futurismo italiarrarekin kontaktuan egon zen epe labur batez, alegia, bere herrialdeko abangoardia ikonoklastarekin. 1919–1920an, pittura metafísica mugimendu iragankorreko zenbait figurekin bat egin zuen; besteak beste, Carlo Carrà-rekin, Mario Sironi-rekin eta Giorgio de Chirico-rekin.

Irakurri gehiagoArtistak buruzko informazio gehiago

Ba al zenekien...?

MORANDIREN IKUSKERAK

Didaktika proiektuaren baitan, Museoak hezkuntza-guneak eta jarduera bereziak diseinatzen ditu erakusketa bakoitza osatzeko, eta tresnak eta baliabideak eskaintzen ditu aretoetan nahiz sarean, ikusgai dauden lanak baloratu eta ulertzea errazteko.
Lortu informazio gehiago

MORANDIREN PAISAIA (PAESAGGIO, 1927)

Grizzana-n zuen estudioan igarotzen zituen udak Morandik, Emilia eskualdeko mendien artean. Ingurune idiliko horiek eragina izan zuten artistaren 1927ko Paisaia bezalako lanetan, zeinak Morandiren aurreko paisaia-pinturen tradizio aberatsa iradokitzen baitu. 
Lortu informazio gehiago

MORANDIREN NATURA HILA (NATURA MORTA, 1952)

Morandiren natura hilek mundu oso bat iradokitzen dute sarri, objektu gutxi batzuen bidez. 1952ko Natura hila bezalako pinturetan, Bolonia zen mundu hori: artistak nekez uzten zuen bizitokia.  Bere lanean multzokatuta ageri diren botilak, pitxerrak eta kaxak Morandiren jaioterriko teilatu eta dorreen antzekoak dira.
Lortu informazio gehiago

MORANDIREN AUTORRETRATUA (AUTORITRATTO, 1917–19)

Bere karreraren hastapenetan, autorretratu gutxi batzuk egin zituen Morandik. 1917–19ko Autorretratua da ezagunena, arte historiako aro desberdinetako erretratugintzarekiko artistak zuen zirrara agerian uzten dutena. 
Lortu informazio gehiago

MORANDIREN LOREAK (FIORI, 1916)

Loreen pinturak Morandiren praktika artistikoaren euskarri bat izan ziren. 1916ko haren Loreak lanak adierazten du zein gertutik aztertu zituen Morandik genero horri zegozkion iraganeko adibideak. Henri Rousseau (Laval, 1844–Paris, 1910) artistaren Lore-sorta bitxilore eta krisantemoekin lanaren gertuko hurbilpena da Morandiren Loreak.
Lortu informazio gehiago

MORANDIREN NATURA HILA (NATURA MORTA, 1956)

Haren 1956ko Natura hila artelanaren antzera, Morandiren pinturak eguneroko objektuen antolaketa soilak ziren gehien bat. Haren ikergai xumeaz, natura hil honek sukaldeko bizitza irudikatzearen tradizio luzeari jarraitzen dio.
Lortu informazio gehiago