Guggenheim
Yoko Ono | Artistas | Guggenheim Bilbao Museoa
1933–1940

Yoko Ono 1933ko otsailaren 18an jaio zen Tokion. Familiarekin batera San Frantzisko, New York eta Tokiora mugitu zen eta hiri horiek izan zituen bizileku. Musika klasikoko eskolak hartu zituen, piano eta ahotsari lotutakoak batez ere.

1941–1951

1941ean, Japoniara itzuli zen Yoko Ono, eta bertan bizi izan zen zenbait urtetan. 1945eko martxoan Tokio suntsitu zuen bonbardaketatik bizirik irten zen.

1951–1954

Gakushūin Universityn sartzea lortu zuen Yoko Onok eta filosofiako lehen emakumezko ikaslea izan zen. Existentzialismoaren, marxismoaren eta bestelako diziplina filosofikoen berri izan zuen unibertsitatean, bai eta ideia bakezaleen berri ere. Bi seihilekoren ostean, unibertsitatea utzi eta New Yorkera aldatu zen familiarekin batera; Sarah Lawrence Collegean matrikulatu zen bertan, eta konposizioan eta poesia garaikidean espezializatu zen.

1955–1960

Sarah Lawrence Collegea utzi zuen. Toshi Ichiyanagi musikagile abangoardista ezagutu eta elkarrekin jarri ziren bizitzen Manhattanen. John Cage ezagutu zuen, eta baita Morton Feldman, Richard Maxfield, David Tudor eta Merce Cunningham ere. 1959an, jendaurrean agertu zen lehen aldiz Ono, multzo txiki baten aurrean, eta artista independente gisa sona hartzen hasi zen. Pizte lana (Lighting Piece) (1955) konposizioa 1961ean interpretatu zuen lehen aldiz, eta, obra horren bidez, “ekitaldien partiturak” (“event scores”) sortzen zituen lehen artistetako bat bilakatu zen.

1960/61

Yoko Onok loft bat alokatu zuen New Yorkeko Chambers Streeten eta ekitaldiak eta kontzertuak antolatu zituen bertan La Monte Youngerekin batera. Marcel Duchamp, Peggy Guggenheim eta George Maciunas izaten ziren, besteak beste, bertara gonbidatuak. Testuinguru honetan, Jarraibideen pinturak (Instruction Paintings) lana aurkeztu zuen eta, era berean, bakarkako lehen erakusketa egin zuen Maciunasek New Yorken duen AG Galleryn.

1962

Yoko Ono Japoniara itzuli zen eta Tokion bizi izan zen 1964. urtera arte. Bakarkako lehen kontzertua eta erakusketa antolatu zituen Sogetsu Art Centerren, eta Pinturak egiteko jarraibideak (Instructions for Paintings) —horietako batzuk– erakutsi zituen. Ekitaldi hartan bertan, John Cagekin batera agertu zen Ono performance batean eta zenbait obra interpretatu zituen Cage eta David Tudorrekin batera.

1963/64

Yoko Onok Anthony Cox ezagutu zuen. Ezkondu eta 1963ko abuztuaren 3an Kyoko Cox alaba jaio zen. Garai hartan iritsi zen Tokiora Nam June Paik eta Onorekin batera parte hartu zuen zenbait performancetan. 1964an, Goizeko lana (Morning Piece) interpretatu zuen, haren bidez iraganeko eta etorkizuneko goizak salmentan jarriz. Pomeloa (Grapefruit) liburu artistikoa argitaratu zuen; liburuak zenbait Jarraibide (Instructions) jasotzen ditu. Mozte lana (Cut Piece) eta Zaku lana (Bag Piece) interpretatu zituen Onok Kyotoko “Contemporary American Avant-Garde Music Concert: Insound and Instructure” ekitaldian. 1964–65eko neguan, New Yorkera bizitzera joan ziren Ono eta Cox, eta postalak baliatuta zenbait ekitaldi sortzeari ekin zion Onok, esaterako, Borobila marrazteko ekitaldia (Draw Circle Event).

Irakurri gehiago