Guggenheim
Sarrera

Louise Bourgeois
Gela VII
(Cell VII), 1998
Metala, beira, ehuna, brontzea, altzairua, zura, hezurrak, argizagia eta haria, 207 x 221 x 210,8 cm
Bilduma pribatua, Hauser & Wirth-en eskaintza
Argazkia: Christopher Burke, © The Easton Foundation/VEGAP, Madril

“Nire oroitzapenek orainaldia bizitzen laguntzen didate, eta bizirauteko nahi ditut. Nire emozioen preso nago. Kontatu behar duzu zure istorioa, eta zure istorioa ahaztu. Ahazten duzu, eta barkatu. Horrek askatu egiten zaitu”. —Louise Bourgeois[1]

Louise Bourgeois (Paris, 1911–New York, 2010) ibilbide artistiko bereziki luzea izan zuen, ia mende oso bat. Bizitzako azken hogei urteetan, Bourgeoisek artelan ugari egin zituen, era guztietako objektuak, arkitekturako era askotako ezaugarriak eta gauza pertsonalak erabiliz, berrerabiliz eta birmoldatuz. Denbora horretan, kemen handia jarri zuen gela moduko espazio sorginduen serie bat sortzen.[2] Bourgeoisek Gela deitu zien instalazio horiei. Presoaldia eta monasterioetako kontenplazioa ekartzen dituzte gogora, baita giza gorputzaren atal oinarrizkoena ere: edozein izakiren zelula biologikoa.

Lehendabiziko Gela 1989n eraiki zuen eta materialen nahasketa bat zen: artistak egindako eta aurkitutako objektuak uztartu zituen eta eraitsitako eraikinetatik hartutako materialez baliatu zen, hala nola, ate zaharrez, leihoez, sare metalikoz eta beiraz. 1990 erdialderako, Bourgeoisek bere Gela artelanei ehunak gehitzen hasi zen, tartean zirela arropa zaharrak, bereak eta bere amarenak batez ere, urte luzez gordetakoak.

Bourgeoisek Gela VII sortu zuen 1998an, 87 urte zituela. Artelana logela antzeko gune bat da, zurezko ate zaharrez egindakoa. Ateetako bat zabalik dago, eta ikuslea barrura begiratzera gonbidatzen du; barruan, berriz, artistari hunkigarri egiten zaizkion gauzak daude ikusgai. Gelak “bere artelan autobiografikoena” direla esan da.[3] Bourgeoisek bildutako eta Gela VII artelanean ikusgai jarritako objektu guztiek bere haurtzaroari eta gurasoen lanari egiten diete erreferentzia: Choisy-le-Roiko (Paris hegoaldeko) etxearen maketa bat —artistak haurtzaroa herri horretan eman zuen—; amaren irudia gorpuzten duen armiarma (zoko batean dago); artistaren arropak, hezur itxura duten pertxetatik esekita; eta miniaturazko eskailera batean, itxura batez orratzek zeharkatzen duten forma arrosa bat. Bourgeoisek joskintza eta konponketetarako objektuak sartu zituen behin eta berriz Geletan. Bere gurasoak adierazten dituzte, tapizak zaharberritzeko tailer bat baitzuten; artista gazte-gaztetatik ibili zen bertan laguntzaile. Gela VIIn, Bourgeoisek bere bizitzako hainbat kontu eman zituen aditzera, eta emozio handiko espazio bat sortu zuen. Hartara, aurrez aurre begiratu nahi zion bizitakoari, eta istorio hori eraldatu.[4]

1. Jerry Gorovoy eta Pandora Tabatabai Asbaghi, arg., Louise Bourgeois, Milan: Fondazione Prada, 1997, atzealdea.
2. http://pastexhibitions.guggenheim.org/bourgeois/exhibition.html
3. https://www.a-n.co.uk/reviews/louise-bourgeois
4. http://pastexhibitions.guggenheim.org/bourgeois/exhibition.html

Galderak

Erakutsi Gela VII (1998)

Begiratu arretaz. Zerk deitzen dizue lehendabizi atentzioa Gela VIIz? Zerrendatu deskribatzeko erabiliko zenituzketen bost hitz.

Azaldu artelanak adierazten duen aldartea. Gela VIIren zein alderdik ematen dizuete irudipen hori?

Imajinatu barrura sar zaitezketela. Nola sentituko zinatekete? Nora joango zinatekete? Objektu bat etxera eraman ahal izango bazenute, zer hartuko zenukete, eta zergatik?

Bourgeoisek izan zezakeen beste modurik objektu hauek ikusgai jartzeko? Nola aldatuko zen bere artelanaren esanahia edo sentitzeko era beste aurkezteko modu bat erabili izan balu?

Bourgeoisek esaten zuen arropek pertsonen, harremanen eta tokien oroitzapenak gordetzen dituztela.[5] Zer iruditzen zaizue adierazpen hori? Baduzue zuen bizitzan garrantzitsua den norbait edo zerbait gogorarazten dizuen arroparik? Hala balitz, non gordetzen dituzue? Erabiltzen dituzue? Zein egokieratan? Zergatik erabiltzen dituzu momentu horietan?

Irakurri Bourgeoisen aipu hau: “Nire oroitzapenek orainaldia bizitzen laguntzen didate, eta bizirauteko nahi ditut. Nire emozioen preso nago. Kontatu behar duzu zure istorioa, eta zure istorioa ahaztu. Ahazten duzu, eta barkatu. Horrek askatu egiten zaitu”.[6] Zer iritzi duzue aipu horri buruz, eta nola lotzen zaio artelan honi?

5. http://arttattler.com/archivebourgeois.html
6. Gorovoy eta Asbaghi, atzealdea.

Jarduerak

Idatzi istorio bat

Egin lauko taldeak. Talde bakoitzak Gela VIIri buruzko istorio bat idatzi behar du. Artelanean dauden objektu guztiak lotzen dituen istorio bat izan behar du. Ondorengo galderak erabil ditzakezue istoriorako inspirazioa pizteko:

–       Non dago toki hau?

–       Nor da objektuon jabea?

–       Zergatik daude horrela jarrita?

–       Zein da haien arteko harremana?

Aztertu oroitzapen bat eta sortu momentu hori adierazteko Gela bat

Louise Bourgeoisek ondorengoa esan zuen bere artelanez: “Gela bakoitzak beldur jakin bat du gai. Beldurra oinazea da…”[7]Pentsatu noiz izan zareten beldur. Zer jazo zen? Zeri zenioten beldur? Bourgeoisek beldur hori arte bihurtu zuen, eta Gelak erabili zituen beldurtuta egondako une horien oroitzapenak kanporatzeko.

Lehenik, eztabaidatu artea momentu zailen oroitzapenak eraldatzeko balio duen ala ez. Beldur izandako momentuan oinarritutako Gela bat sortu. Gela marrazki batean, edo collage batean egin dezakezue, edo birziklatutako materialez egindako eskultura txiki bat eraiki. Eskultura egiteko orduan, espazioa, oreka, materialak eta tamaina har daitezke kontuan.

Hasteko, diseinatu eta zirriborratu gela. Nolako materialak erabiliko zenituzkete? Pentsatu barrualdeari buruz. Zer objektu jarriko zenituzkete barruan? Eman Gelari izenburu bat, eta idatzi azalpen bat emateko paragrafo labur bat.

Erakutsi Gela guztiak eta eztabaidatu nola sentitu zareten horiek sortzean. Egoera zailari buruz zerbait aldatu da? Nahi baduzue, momentu hori adierazteko objektu zehatz horiek zergatik aukeratu dituzuen azal dezakezue. Lagundu du Gela horrek egoera hori beste moduan ikusten?

7. Louise Bourgeois, honetan aipatua: Lynne Cooke eta Mark Francis, Carnegie International 21, erak. kat., Pennsylvania: Carnegie Museum of Art, 1992, 60. or.

 

HIZTEGIA

Aurkitutako objektua: Artistak nonbait aurkitutako edo nonbaitetik aukeratutako objektu bat, artelan bat egiteko baliatzen duena.

Autobiografikoa: Norbere esperientziaren edo bizitakoaren arabera egindakoa; norberaren bizitzari lotutakoa.

Instalazioa: Toki edo espazio jakin baterako diseinatutako artelana. Bere osagaiek artelan bakar bat osatzen dute.

Tapiza: Etxe eta jauregietan, hormen, pareten eta lurren estalgarri edo apaingarri ipintzen den oihal landua, bertikalki ehundu ohi dena.

Zaharberritzea: Artelan batean kaltetutako elementuak konpontzea, albait gehien jatorrizko egoerara itzultzeko.

 

BALIABIDEAK

Inés Cabello, “Las relaciones íntimas entre el arte y lo doméstico: Louise Bourgeois”, Croma Cultura, 2013ko ekainaren 23a (gaztelaniaz)
http://www.cromacultura.com/las-relaciones-intimas-entre-el-arte-y-lo-domestico-louise-bourgeois/

Solomon R. Guggenheim Museum-en erakusketa: Louise Bourgeois (ingelesez) http://pastexhibitions.guggenheim.org/bourgeois/exhibition.html

“MUSING: The Liberation of Louise Bourgeois”, Louise & Maurice, 2015eko apirilaren 11 (ingelesez)
http://www.louiseandmaurice.com/ – !MUSING-The-Liberation-of-Louise-Bourgeois/cmbz/55295d830cf2aa18119c6a31

Haus der Kunst-en erakusketa: Louise Bourgeois. Structures of Existence: The Cells (ingelesez)
http://www.hausderkunst.de/en/agenda/detail/exhibition-film-2/

 

DESKARGATU INPRIMATZEKO BERTSIOA