Guggenheim
  • eu +
  • Community
Default image for educational_guide
Sarrera

[Kontinenteen] adierazpena ez da nahikoa; orain gure bizitza bera bezain ezegonkorra den zerbaiten proiekzioa daukagu1.

Artistak esanahiak sortzen saiatzen dira, baita munduko gaitzen aurka borrokatzen ere. Borroka hori era didaktikoan edo politikoan bideratu ordez, Dimitris Daskalopoulos-en funtsak osatzen dituzten artistek zeharkako ikuspuntu metaforikoak erabiltzen dituzte. Daskalopoulosek dio bere bilduman nahita saiatzen dela "arte politikoa" ekiditen. "Politikoa dena oso lotuta dago testuinguru historiko konkretu bati eta gai zehatzei. Artistei dagokienez, [...] gizakiaren esentzia modu unibertsalago batean nola lantzen duten interesatzen zait"2. Artista askok Lurraren baliabide naturalei lotutako arazoak jorratzen dituzte gerren, zientziaren eta ekonomiaren analisiaren bidez.

Rivane Neuenschwander-i (Belo Horizonte, Brasil, 1967) gizaki bizidunek eta bestelako izakiek elkarri nola eragiten dieten eta euren inguruekin dituzten harremanak interesatzen zaizkio. Gerta daitekeena (Contingente, 2008) filmean eztiz egindako munduko mapa bat agertzen da eta inurri kolonia batek mapa jaten du. Hamar minutu baino gehiagoz, kontinenteak txikitzen doaz desagertu arte; horrela, gizakiek munduko baliabide naturalak kontsumitzen dituzten abiadura kezkagarria jorratzen du. Neuenschwanderrek gustuko du inurrien nolakotasun sinbolikoa: "Kontinente ia guztietan egon dira milaka urteetan zehar, gu baino askoz ere lehenagotik"3. Era berean, mapa oso sinbolo garrantzitsua da: ikasgeletan dauden mapen tamaina bera du, baina honek ingurugiroarekin nolako harremana dugun erakusten du. Neuenschwanderrek dioenez, bere filmari Gerta daitekeena (Contingente) deitu dio "kontingente" hitzak esanahi ugari dituelako. Gustatzen zaio "kontinente" hitzak eta portugesezko "contingente" berbak antzeko ahoskapena izatea. Artistak azaldu duenez, "nolabaiteko nahasketa eratzea interesatzen zait, munduaren interpretazio berri bat ematea, atzerapen bat sortzea haren esanahian"4.

Oharrak
1Rivane Neuenschwander, honetan aipatua: El intervalo luminoso: D.Daskalopoulos Collection, erak. kat., Guggenheim Bilbao Museoa, Bilbo, eta The Solomon R. Guggenheim Foundation, New York, 2011, 161. or.
2Dimitris Daskalopoulos, honetan aipatua: "Organizando una galería en mi mente: Dimitris Daskalopoulos con Nancy Spector", in El intervalo luminoso, op. cit., 25. or.
3Neuenschwander, honetan aipatua: El intervalo luminoso, op. cit., 161. or.
4Ibid.

Galderak
  • Rivane Neuenschwander-en Gerta daitekeena (Contingente, 2008) lanaren bi fotogramei begiratu. Zer ikusten dute ikasleek? 
  • Azaldu ikasleei filmak 10 minutuko eta 30 segundoko iraupena duela, eta lehenengo fotograma bigarrenaren aurretiko momentu batetik aterata dagoela. Haien ustez, zer gertatuko da filmean? Sekuentzia osoa YouTube-n ikus daiteke. Lan hau egiteko Neuenschwanderrek munduko mapa bat sortu zuen eztiz eta horren gainean inurrien kolonia bat jarri zuen. Galdetu ikasleei zein indar sinboliko duen lanak. Inurrien, mapen eta eztiaren artean egon daitezkeen lotura guztiak aztertu behar dituzte.
  • Neuenschwanderrek dioenez, filmari Gerta daitekeena (Contingente) izenburua jarri zion “kontingente” hitzak esanahi anitz dituelako. Ikasleei eskatu “kontingente” terminoa definitzeko. Ondoren, hitz horrek lan honen testuinguruan duen esanahia aztertu behar dute.
  • Neuenschwanderri gustatzen zaio “kontinente” eta “kontingente” hitzek antzeko ahoskapena izatea. Artistak aditzera eman duenez, “nolabaiteko nahasketa eratzea interesatzen zait, munduaren interpretazio berri bat ematea, atzerapen bat sortzea haren esanahian”1. Galdetu ikasleei zer uste duten adierazpen horri buruz. Zergatik nahastu nahi ditu gauzak, era argian adierazi ordez?
  • Azaldu ikasleei erakusketa honen lan guztiak Dimitris Daskalopoulos-en bildumaren parte direla; honek adierazi du bere bilduman “arte politikoa ekidin” nahi duela. Bere hitzetan, “Politikoa dena oso lotuta dago testuinguru historiko konkretu bati eta gai zehatzei. Artistei dagokienez, […] gizakiaren esentzia modu unibertsalago batean nola lantzen duten interesatzen zait”2. Eskatu ikasleei ideia hori eztabaida dezaten orain arte ikusi dituzten artistak kontuan hartuz. Uste al dute Neuenschwanderren lana arte politikoa izan litekeela? Zergatik? Zergatik ez?

    Oharrak
    1Rivane Neuenschwander, honetan aipatua: El intervalo luminoso: D.Daskalopoulos Collection, erak. kat., Guggenheim Bilbao Museoa, Bilbo, eta The Solomon R. Guggenheim Foundation, New York, 2011, 161. or.
    2Dimitris Daskalopoulos, honetan aipatua: “Organizando una galería en mi mente: Dimitris Daskalopoulos con Nancy Spector”, in El intervalo luminoso, op. cit., 25. or.

Jarduerak

Artxiboak aukeratzen

  • Jarduera honetan, ikasleek lan bat egingo dute irudi batean oinarrituz. Gerta daitekeena (Contingente, 2008) lanerako Rivane Neuenschwander-ek munduko mapa bat erabili zuen. Ikasleek irudi-artxibategi ezberdinak (bildumak) aztertu beharko dituzte haien lanaren oinarri izango diren irudiak aurkitzeko. Lehenik eta behin, ikasgelarekin hitz egin “artxibategi” hitzari buruz. Zein artxibategi mota dago? Non daude artxibategiak? Zer lor dezake artista batek artxibategi batean bilatzen badu?
  • Bidali ikasleak liburutegira edo etxera artxiboren baten bila. Liburutegian liburuak, artxiboak eta mikrofitxak azter ditzakete. Etxean, aldizkari zaharretan bila dezakete, baita familiako argazkien artean ere. Eskolan interneteko artxibo digitalak ikus ditzakete. Ikasleek irudi bat edo gehiago aukera ditzakete. Lanak burutzeko edozein material erabil dezakete: margoak, arkatzak, collagea, buztina, testuak eta are elikagaiak ere (Neuenschwanderrek egiten duen moduan). Ikasleek aukeratutako objektuak eta artxibategietatik hartutako irudiak komunean jarriko dituzte. Galdetu zergatik hautatu duten irudi hori. Zergatik erabili dute material jakin bat irudiak iradokitzen diena adierazteko? Zein eratan dira artxiboko irudiak ikasleentzako inspirazio iturri?

Irudiak animatzen

  • Neuenschwanderrek bideo-kamera bat erabili zuen filma egiteko. Eskolan, ikasleek irudiak animatuko dituzte folioskopio (flip book) bat sortuz. Aurreko jardueran bezala, ikasleek artxibategietako irudietan oinarritu daitezke euren animazioak egiteko. Irudiak nola aldatuko diren erabaki behar dute. Neuenschwanderrek, inurriek eztizko mapari egiten dioten kaltearen bitartez, baliabide naturalen mugari buruz dihardu. Zer-nolako aldaketa esanguratsuak egingo lituzkete ikasleek? Ikasleek irudiaren kopiak egin behar dituzte, eskuz edo fotokopiagailu bidez. Ondoren, aldaketa txiki batzuk egin behar dituzte (arkatzez, margoz, collage bidez, etab.); horrela, irudiak liburuan batera ipintzerakoan, mugimenduan daudela emango du. Lanak partekatu. Stop motiona erabiliz, ikasleek animazio-film labur bat era dezakete haien irudiekin. Aukeratutako artxibo-irudien inguruko zein mezu islatu dute ikasleek?